in

Sretenjski ustav udario temelje moderne srpske države

KRAGUJEVAC –

Borba za stvaranje srpske državnosti otpočela je Prvim srpskim ustankom ali početak unutrašnjeg uređenja zemlje krenuo je sa donošenjem Sretenjskog ustava. Zbog toga Srbija obeležava Dan državnosti 15. februara. Podela vlasti, ukidanje feudalizma, dobijanje lične, imovinske i pravne slobode su tekovine Sretenjskog ustava koje su dovele i do stvaranja građanske klase u tadašnjoj Kneževini Srbije.

Na veliki pravoslavni praznik Sretenje 1835. godine izglasan je u tadašnjoj prestonici Kragujevcu, prvi moderan ustav autonomne kneževine Srbije. Sretenjski ustav kao prvi liberalni akt na Balkanu predstavljao je snažnu volju naroda da ograniči kneževu vlast i osnaži osnovna ljudska prava.

sretenje,, zastava,, srbija,, ustav

Predrag Ilić, istoričar kaže: “Prvi značaj je taj što je donet voljom naroda posle jedne bune, Miletine bune iz 1834. i 1835. godine. Drugi značaj Sretenjskog ustava je taj što je ograničena vlast vladara, a doneti su državni simboli, grb i zastava koji su ostali naredni vek bez obzira što je Sretenjski ustav trajao samo pedeset i nešto dana.

Kragujevac je od 1818. do 1841. godine bio prestonica tadašnje kneževine Srbije. Zbog toga ovaj grad ima i bogato kulturno istorijsko nasleđe, pa se u okviru Miloševog venca nalazi i Amidžin konak, najstarija gimnazija kao i prvo pozorište.

Bojan Pavlović, direktor Gradske turističke organizacije Kragujevac kaže: “Mi smo jako ponosni što je eto Kragujevac igrao tako važnu ulogu u stvaranju moderne srpske državnosti i upravo zbog toga što je bio prva prestonica oslobođene Srbije sve najznačajnije državne institucije su nastale u Kragujevcu. Sve je to nešto što posetioci mogu da vide i da se upoznaju sa tom pričom o ulozi Kragujevca u stvaranje srpske državnosti.”

Sretenjski ustav čiji je tvorac bio Dimitrije Davidović nije potrajao ni dva meseca jer zbog slobodarskog duha nije odgovarao ni knezu Milošu Obrenoviću ali ni velikim silama.

U srpskoj istoriji XIX veka dva najznačajnija događaja koja su doprinela stvaranju moderne srpske države desila su se na Sretenje. Borba za samostalnu državnu otpočela je 1804. godine u Orašcu Prvim srpskim ustankom a trideset i jednu godinu kasnije izglasan je Sretenjski ustav koji je udario temelje moderne srpske države u vidu njenih obeležja, zastave i grba i propisanih građanskih prava.